Leczenie chorób uszu u psa i kota – objawy i diagnostyka
Dermatologia
Leczenie chorób uszu u psa i kota
Problemy z uszami należą do częstych powodów konsultacji weterynaryjnych, szczególnie u psów. Opiekuna może zaniepokoić intensywne drapanie ucha, potrząsanie głową, zaczerwienienie, wydzielina lub nieprzyjemny zapach. Warto pamiętać, że podobne objawy mogą pojawiać się przy różnych chorobach, dlatego stosowanie przypadkowych kropli bez wcześniejszego badania może nie tylko nie pomóc, ale w niektórych sytuacjach również zaszkodzić.
Jakie choroby uszu występują u psów i kotów?
Pod określeniem „choroby uszu” kryje się kilka różnych problemów. Najczęściej rozpoznawane jest zapalenie ucha zewnętrznego, czyli stan zapalny skóry wyściełającej zewnętrzny przewód słuchowy. Może przebiegać ostro albo mieć charakter przewlekły i nawracający.
Ważne jest przy tym rozróżnienie stanu zapalnego od samej infekcji. Ucho może być objęte zapaleniem na przykład z powodu alergii lub obecności ciała obcego, a dopiero później może dojść do nadmiernego namnażania bakterii albo drożdżaków. Z tego powodu leczenie wyłącznie wtórnej infekcji bez znalezienia jej pierwotnej przyczyny może prowadzić do nawrotów.
Problemy mogą obejmować również:
zapalenie ucha środkowego – często związane z przewlekłymi problemami w uchu zewnętrznym,
zapalenie ucha wewnętrznego – mogące powodować m.in. zaburzenia równowagi,
inwazję świerzbowca usznego,
ciało obce w przewodzie słuchowym, np. fragment rośliny,
polipy, szczególnie u młodych kotów,
Jak rozpoznać problemy z uszami?
Co powoduje choroby uszu?
Jak wygląda diagnostyka chorób uszu?
Jak wygląda leczenie chorób uszu?
Kiedy problemy z uszami wymagają pilnej konsultacji?
Jak zapobiegać nawrotom chorób uszu?
Jaka forma pomocy będzie skuteczna
W Klinice
Wizyta domowa
Konsultacja online
Najczęstsze pytania
Twój pupil w najlepszych rękach
Wiemy jak połączyć wiedzę i umiejętności oraz przyjąć właściwą postawę wobec pupila, aby ten zyskał zaufanie.
Nawracające problemy z uszami u psa i kota – dlaczego warto szukać ich przyczyny?
Nawracające problemy z uszami nie zawsze oznaczają kolejne niezależne infekcje. Jeżeli objawy powracają po zakończeniu leczenia, lekarz weterynarii może szukać czynników, które stale wpływają na środowisko przewodu słuchowego. Znaczenie mogą mieć między innymi alergie, przewlekłe choroby skóry, budowa przewodu słuchowego czy utrzymujący się stan zapalny.
Istotne jest również kontrolowanie stanu ucha po zakończeniu terapii. Zmniejszenie świądu lub zniknięcie wydzieliny nie zawsze oznacza, że zmiany widoczne w badaniu cytologicznym całkowicie ustąpiły. W niektórych przypadkach badanie kontrolne pomaga zdecydować, czy leczenie można już zakończyć.
Przy przewlekłych chorobach ucha z czasem mogą pojawić się zmiany strukturalne w przewodzie słuchowym, takie jak pogrubienie jego ścian i zwężenie światła. Dlatego przy powtarzających się objawach ważne jest ustalenie przyczyny nawrotów, zamiast każdorazowego stosowania tego samego preparatu bez ponownego badania.
Regularna obserwacja uszu pozwala wcześniej wychwycić zmiany takie jak zaczerwienienie, zwiększona ilość wydzieliny, nietypowy zapach czy bolesność. Sposób pielęgnacji powinien być dostosowany indywidualnie – zdrowe uszy nie zawsze wymagają częstego czyszczenia, natomiast u części zwierząt z tendencją do nawrotów lekarz może zalecić odpowiednią profilaktykę.
Jesteśmy bardzo zadowoleni z konsultacji online, rozmowa b.merytoryczna, rady na pewno zastosujemy. Polecamy.
Bartosz L
maj 2026
Czika dziękuje Pani Zuzannie Golon za uratowanie oczka i wyleczenie wrzodu oka ❤️
Mon K
maj 2026
Po kilku miesiącach korzystania z usług Pupilmedu mogę napisać z pełnym przekonaniem, że Ragnar otrzymuje tu najlepszą pomoc.
Ka_ Ja
maj 2026
Z całego serca polecam panią Magdalenę Kusek - kocią behawiorystkę. Z pełnym zaangażowaniem, cierpliwością i empatią oferowała swoją pomoc.
Kasia Iwanicka
maj 2026
Polecam z całego serca! Pod opieką kliniki są zarówno pies jak i kot i jesteśmy bardzo zadowoleni z opieki ❤️
mała Mo
maj 2026
Bardzo mila Pani doktor - Jerry nie strsiwal sie pobueraniem krwi. Bardzo przytulne wnetrze kliniki
Aldona Racławska
maj 2026
Super pomysł z oddzielną poczekalnią dla kotów i psów. Bardzo przyjazny, spokojny personel.
Adriana Kuska
maj 2026
Polecam. Pierwsza wizyta behawiorystyczna. Konkretnie i rzeczowo.
Mariuszek46
maj 2026
Wspaniali profesjonaliści, przemiła atmosfera. Moja sunia zaopiekowana "od góry do dołu". Polecam z całego serca.
Maria Cherkas
maj 2026
Chciałabym podziękować doktor Paulina Herdzik za pomoc naszemu kotu Federico. On już całkowicie wyzdrowiał i energicznie biega po mieszkaniu.
Pawel
maj 2026
Byłem z kotem na rhinoskopii i wszystko przebiegło znakomicie. Bardzo odpowiedzialne, profesjonalne i uważne lekarki.
Magdalena Tomala
grudzień 2025
Polecam Pana Jarosława, podczas rozmowy która trwała ok. 30 min otrzymałam sporo wskazówek i porad do zastosowania, pojawiła się u mnie nadzieja więc od razu…
Bernadeta Jerzak
październik 2025
Jestem zachwycona poradą i współpracą z kocim behawiorystą. Wdrożyliśmy wszystko i rezultaty przyszły szybko. Polecam pupilmed bo są tu genialni specjaliści.
Magdalena Chmielewska
grudzień 2025
Szybki termin na wizytę online przez wideo i bardzo miły behawiorysta, który dał mi bardzo cenne wskazówki w zaledwie 25 minut. Na pewno jeszcze skorzystam z usługi :)
Renata domagała
październik 2025
Wizyta 23 09 o 18.30 .Bardzo miła i pomocna we wszystkim pani doktor. Bardzo dziękuję . Morus został w szpitalu w Sforze . To bardzo ciężkie zapalenie płuc , nie wiadomo czy z tego wyjdzie ,ale dzięki pani doktor ma chociaż cień szansy.
Katarzyna Słonina
listopad 2025
Jestem po pierwszej konsultacji u Pana Szymona. Bardzo profesjonalne podejście , wyczerpujące odpowiedzi na pytania i cenne wskazówki. Mam nadzieję , że dzięki nim uda się rozwiązać problem. Polecam serdecznie !
Rose
grudzień 2025
Bardzo przyjemna wizyta behawiorystyczna online, mnóstwo terminów o różnych godzinach, cenne wskazówki, zdecydowanie jestem zadowolona i polecam!
Emilia Osmólska
sierpień 2025
Polecam! Pani Magdalena to świetna specjalistka, z ogromną cierpliwością, zarówno do krnąbrnej kotki, jak i do ciekawskich opiekunek. Wyczerpująca odpowiedziała na pytania, zleciła badania profilaktyczne oraz dała praktyczne wskazówki.
Violetta Rakoca
listopad 2025
Rozmowa przebiegła w bardzo miłej atmosferze. Pan okazał się bardzo kompetentny. Otrzymałam cenne wskazówki, które będę wdrażać moje i kocie życie.
Dominika Wiszowata
lipiec 2025
Miałam konsultacje online z Panią Krystyną, to była bardzo przyjemna rozmowa, bardzo mi pomogła i podpowiedziała jak mogę sobie poradzić z problemami mojego…
Agata Reszelewska
czerwiec 2025
Miałam rozmowę behawioralna przeprowadzona przez Panią Joannę Spyrę, rozmowa była delikatna, ale bardzo pomocna, jak na pierwsze spotkanie video, dostałam dużo…
Ola Dyszewska
styczeń 2026
Bardzo serdecznie polecam wizyty domowe Pupilmed! Moja mała kotka została zaszczepiona, pobrano jej krew, obcięto paznokcie, zrobiono przegląd uszu..... Został…
Łukasz Zieliński
listopad 2025
Dajemy 5+. Rzetelnie profesjonalne podejście do każdej sprawy,zostaliśmy wysluchani, świetne porady i napewno będziemy wracać z naszymi dziećmi 😍
Дарина Тертичная
kwiecień 2025
Wizyta była profesjonalna. Pani byli przemiłe , z kotem cudownie poradzili, wszystko zrobili szybko. Kotek po zabiegu już miło sobie leży zadowolony…
Natalia Łyko-Chen
czerwiec 2025
Fantastyczne rozwiązanie dla zwierzaków stresujących się wizytami u weta. Moja kotka jest klasycznym strachajlem i chciałam oszczędzić jej dodatkowe stresu…
Sylwia Niewińska
sierpień 2025
Wystarczyło 25 minut, aby omówić wszystkie problemy dotyczące naszego psa Luny z lękiem separacyjnym, po zastosowaniu wytycznych, rad i wskazówek, które systematycznie wprowadzamy w życie widać poprawę :) dziękujemy za fachową pomoc :)
Weronika Czygrinow
marzec 2025
Miałam możliwość skorzystania z konsultacji online ze specjalistą. Konsultacja odbyła się bez zastrzeżeń. Na wizytę online umówiłam się jeszcze w tym…
magda sriczak
maj 2025
Ja akurat skorzystałam z porady dietetycznej. Pies jest alergikiem i to nie jedyna przypadłość. Bardzo profesjonalne podejście ze strony lekarza, odpowiedział…
aneta cha
kwiecień 2025
Konsultacja online: przeanalizowano wyniki badania krwi, przeprowadzono kompleksowy wywiad odnośnie stanu zwierzaka, zweryfikowano dotychczasowe leczenie,…
Joanna Watkowska
czerwiec 2025
Właśnie wczoraj skorzystałam z jakże specjalistycznej pomocy- konsultacji z Panią behawiorystką -Panią Joanną. A teraz kilka słów o mnie i mojej historii.…
Martyna Grybek
styczeń 2026
Z całego serducha polecamy domową wizytę weterynarza, szczególnie jeśli psie i kocie dzieci stresują się wyjściem do weterynarza. Cała wizyta przebiegła w…
Ania Dziubata
kwiecień 2025
Bardzo polecam konsultacje! Pani była bardzo miła, wszystko nam wyjaśniła w przystępny sposob i wytłumaczyła mechanizmy zachowania kotów. Dowiedzielismy się wielu rzeczy o których nie mieliśmy wcześniej pojecia. Będziemy sie stosowali razem z naszą kotką!
Joanna Jarocka
styczeń 2026
polecam mobilnego weterynarza! bardzo sprawnie i miło udało się zbadać krew w domu, dzięki czemu nie musieliśmy stresować Figi, która nie lubi wizyt u weta❤️ na pewno jeszcze skorzystamy!
Wiktoria
styczeń 2026
Miałam możliwość skorzystania na samym początku z 2 konsultacji online ze specjalistami. Muszę powiedzieć, że byli to naprawdę świetni specjaliści.
Nesesita Maz
grudzień 2025
Polecam dobre rozwiązanie jak ma się problem ze zwierzakami.
anna bykowska
maj 2025
Konsultacja online: jestem bardzo zadowolona z konsultacji,uzyskałam wyczerpujące odpowiedzi na moje pytania i poradę,jakie kroki podjąć dalej,żeby zdiagnozować…
Kinga Michnowska
grudzień 2025
Bardzo polecam usługę konsultacji weterynaryjnej. Dostałam bardzo klarowne porady na temat co dolega mojej psince i jakie trzeba podjąć następne kroki. Na pewno skorzystam z usług ponownie w przyszłości.
Agata Polikowska
październik 2025
Bardzo owocna rozmowa z behawiorystką, dużo wskazówek i wytłumaczyła o co chodzi.
Martyna Lech
grudzień 2025
Święto, późna godzina i sytuacja awaryjna, świetny szybki kontakt i konkretna porada dziękuję
Michał Wojewoda
październik 2025
Polecam bardzo. Super fajna i wygodna opcja jak nie masz jak wyrwać się do weta a chcesz się dowiedzieć co może być z twoim psem
Katarzyna Borowska
lipiec 2025
Bardzo polecam. Potrzebowałam pilnie konsultacji i w ciągu 20 minut było wszystko załatwione i już miałam rozmowę z przemiłą Panią. Dziękuję jeszcze raz!
Małgorzata Robak
październik 2025
Bardzo pomocna konsultacjach, byliśmy z mężem w nie wiedzy pań doktor bardzo dokładnie nam wszytko wytłumaczył i teraz eiemy na co zwrócić szczególną uwagę u naszego pupila.Polecam w 10000%
Vic Tory
październik 2025
Konsultacja odbyła się w bardzo przyjaznej atmosferze. Poruszone problemy zostały dogłębnie omówione i dostałam przydatne porady. Polecam
Duchu
styczeń 2026
Bardzo dziękujemy za podpowiedzi i rady co do naszych psich towarzyszy. Pani Klaudia podpowiedziała nam dużo przydatnych wskazówek co do zachowań naszych piesków :) Luka i Nutka dziękują :D
Sylwia Gaździk
październik 2025
Polecam z calego serca. Pani z ktora sie konsultowalam bardzo mi pomogla, miala duza wiedze i doswiadczenie i zostawila mnie ze stosem wspanialych wskazówek i dobrych rad. :)
Bartek Sobota
październik 2025
Super usługa, szukaliśmy na szybko kogoś kto mógłby nas odwiedzić i zbadać Batona, naszego psa i na szczęście znaleźliśmy Pupilmed, pełna profeska
Magdalena Zając
październik 2025
Odbyliśmy wizytę online, pani weterynarz była bardzo pomocna i przekazała wiele istotnych informacji, jestem bardzo zadowolona z jakości i przekazanej wiedzy , bardzo polecam
Katarzyna Dworak
styczeń 2026
Super platforma, Pani z którą miałam spotkanie online bardzo miła i profesjonalna. Wygodnie, nie trzeba wychodzić z domu, szybko dostępne terminy.
Barbara Waloszek
październik 2025
Bardzo dziękuję za wszelką pomoc. Pani doktor za wyczerpującą odpowiedź na moje pytania. Panu z obsługi za pomoc w połączeniu.…
Ewelina Burkacka
czerwiec 2025
Polecam z calego serca. Pani doktor Karolina Kaczmarczyk bardzo sympatyczna, z duza dawka empatii i delikatnosci, fachowo zajela sie moim 60kg niedzwiadkiem.
Dariusz Mostowski
czerwiec 2025
Dziękuję bardzo miłej młodej Pani za poradę w sprawie źle wyrwanego kleszcza, super podejście
Lukas Fien
listopad 2025
Profesjonalne podejście i cenne informacje
Rafał Skrzyniarz
sierpień 2025
Profesjonalne i merytoryczne porady, polecam
Anna Wojciechowska
czerwiec 2025
Dziękuję za dzisiejszą konsultację. Pani Joanna dała mi dużo rad jak rozwiązać problem załatwiania się poza kuwetą mojego kotka. Profesjonalnie i z…
Weronika xxx
styczeń 2026
Szybka i konkretna weterynaryjna pomoc zdalna. Lekarka dobrze wytłumaczyła zasady pielęgnacji i doradziła jak postępować.
Magdalena Podbioł
styczeń 2026
Rzeczowe i profesjonalne podejście do tematu Pani Behawiorystki. Krótka rozmowa, wiele cennych wskazówek. Polecam z pieskiem
Wiktoria Sito
luty 2025
Wizyta na czas, temat wyczerpany, dużo cennych rad które mamy nadzieję pomogą nam pracować z psiakiem :)
Sylwia Harasimowicz
styczeń 2026
Z całego serca polecam i również doradzam konsultacje z klinika online. Pełen profesjonalizm i wsparcie. Dziękuje.
Paula Sierpień
styczeń 2026
Bardzo profesjonalnie i sprawnie. Lekarze z dużymi kompetencjami.
Polcem
październik 2025
Bardzo profesjonalna i zyczliwa pomoc. Polecam
Pawel Staszak
listopad 2025
Bardzo profesjonalna i zyczliwa pomoc. Polecam
Julia Rydzewska
październik 2025
Profesjonalna pomoc, zaczynam działać już dzisiaj i mam nadzieję, że uda się wspólnymi siłami rozwiązać problem pupila.
Martyna Szaszewska
styczeń 2026
bardzo polecam! można szybko uzyskać pomoc bez wychodzenia z domu i stresowania pieska
Koszt końcowy zależny jest od rodzaju realizowanej usługi, ilości zastosowanych preparatów leczniczych oraz użytych materiałów medycznych.
zmiany rozrostowe i nowotworowe,
choroby skóry obejmujące również małżowiny uszne,
krwiak małżowiny usznej, który może pojawić się na skutek intensywnego drapania lub potrząsania głową.
Krwiak ucha jest zwykle wtórnym problemem – samo usunięcie nagromadzonego płynu nie rozwiązuje więc przyczyny świądu czy bólu. Konieczna jest również ocena, dlaczego zwierzę intensywnie potrząsało głową lub drapało ucho.
Objawy chorób uszu mogą być bardzo charakterystyczne, ale na podstawie samego wyglądu ucha zwykle nie da się ustalić dokładnej przyczyny.
Najczęstsze objawy zapalenia ucha u psa i kota
Do konsultacji z lekarzem weterynarii powinny skłonić przede wszystkim:
częste potrząsanie lub trzepanie głową,
drapanie jednego albo obu uszu,
ocieranie głową o podłogę lub meble,
zaczerwienienie skóry wewnątrz ucha,
obrzęk przewodu słuchowego,
bolesność podczas dotykania głowy lub ucha,
pojawienie się większej ilości woskowiny,
brązowa, żółta, czarna albo ropna wydzielina,
nieprzyjemny zapach z ucha,
strupy lub uszkodzenia skóry małżowiny,
niechęć do dotykania głowy.
W przewlekłych przypadkach skóra przewodu słuchowego może stopniowo grubieć, a jego światło się zwężać. Utrudnia to wentylację, oczyszczanie ucha i docieranie preparatów leczniczych do głębszych części przewodu.
Co oznacza brązowa lub czarna wydzielina z ucha?
Kolor wydzieliny może być dla lekarza pewną wskazówką, ale nie pozwala samodzielnie ustalić przyczyny choroby.
Ciemna wydzielina może pojawić się między innymi przy nadmiernym namnażaniu drożdżaków, obecności świerzbowca czy nagromadzeniu woskowiny. U kotów zakażonych świerzbowcem usznym może występować ciemna, ziarnista wydzielina porównywana niekiedy do fusów z kawy. Podobny wygląd ucha nie oznacza jednak automatycznie obecności pasożytów – rozpoznanie powinno zostać potwierdzone badaniem.
Dlaczego pies trzepie głową?
Potrząsanie głową jest jednym z typowych objawów dyskomfortu w obrębie ucha. Przyczyną może być świąd, ból, stan zapalny, ciało obce albo nagromadzona wydzielina.
Szczególnej uwagi wymaga nagłe i intensywne potrząsanie głową dotyczące jednego ucha, zwłaszcza po spacerze w wysokiej trawie. W takiej sytuacji lekarz bierze pod uwagę możliwość obecności ciała obcego w przewodzie słuchowym.
Skuteczne leczenie chorób uszu u psa i kota wymaga ustalenia nie tylko tego, jakie mikroorganizmy znajdują się w uchu, ale przede wszystkim dlaczego doszło do stanu zapalnego.
Alergie
Nawracające zapalenia uszu mogą być jednym z objawów choroby alergicznej. Dotyczy to między innymi atopowego zapalenia skóry oraz niepożądanych reakcji na pokarm.
U części zwierząt problem z uszami może pojawić się nawet zanim opiekun zauważy wyraźne zmiany skórne na innych częściach ciała. Dlatego przy kolejnych epizodach zapalenia lekarz może rozszerzyć diagnostykę dermatologiczną. Choroby alergiczne są uznawane za jedną z istotnych przyczyn nawracających problemów z uszami u psów.
Bakterie i drożdżaki
W przewodzie słuchowym zdrowych zwierząt mogą występować niewielkie ilości mikroorganizmów. Problem pojawia się wtedy, gdy zmiana warunków w uchu sprzyja ich nadmiernemu namnażaniu.
Do wtórnych zakażeń mogą prowadzić między innymi alergie, stan zapalny, nadmiar wydzieliny czy zaburzenie naturalnego środowiska przewodu słuchowego.
Jednym z organizmów często ocenianych podczas cytologii jest drożdżak Malassezia, natomiast w infekcjach bakteryjnych mogą uczestniczyć różne gatunki bakterii. Sam wygląd lub zapach ucha nie wystarcza do ich wiarygodnego rozróżnienia.
Świerzbowiec uszny
Świerzbowiec uszny Otodectes cynotis występuje przede wszystkim u kotów, ale może być również przyczyną problemów u psów. Pasożyty bytują w przewodzie słuchowym i mogą powodować intensywny świąd, potrząsanie głową oraz gromadzenie się ciemnej wydzieliny.
Jeżeli potwierdzona zostanie inwazja pasożytnicza, lekarz może zalecić odpowiednie leczenie przeciwpasożytnicze. W niektórych sytuacjach postępowania mogą wymagać również inne zwierzęta mające kontakt z chorym pacjentem.
Ciała obce
Fragmenty traw, nasiona i inne drobne elementy mogą przedostać się do przewodu słuchowego, szczególnie podczas spacerów.
Objawy zazwyczaj pojawiają się nagle. Pies może intensywnie potrząsać głową, przechylać ją na jedną stronę i nie pozwalać na dotykanie ucha.
Próby samodzielnego wydobycia głęboko położonego ciała obcego mogą doprowadzić do uszkodzenia przewodu słuchowego lub przesunięcia go jeszcze głębiej. Bezpieczniejsze jest zbadanie ucha otoskopem i usunięcie zmiany w kontrolowanych warunkach.
Polipy i zmiany rozrostowe
Szczególnie u kotów możliwe jest występowanie polipów zapalnych wywodzących się między innymi z okolicy ucha środkowego. Mogą prowadzić do nawracających problemów z uchem, wydzieliny, potrząsania głową, a przy głębszym umiejscowieniu również do objawów neurologicznych.
Uporczywy problem dotyczący stale tylko jednego ucha, szczególnie u starszego zwierzęcia, może być wskazaniem do dokładniejszej diagnostyki zmian w przewodzie słuchowym.
Samo stwierdzenie, że ucho jest zaczerwienione lub znajduje się w nim wydzielina, nie wystarcza do dobrania właściwego leczenia. Badanie ma pomóc określić zarówno aktualny stan ucha, jak i możliwą przyczynę problemu.
Wywiad i badanie kliniczne
Lekarz może zapytać między innymi:
kiedy pojawiły się objawy,
czy problem dotyczy jednego, czy obu uszu,
czy wcześniej występowały podobne epizody,
jakie preparaty były już stosowane,
czy zwierzę ma inne problemy dermatologiczne,
czy objawy rozpoczęły się nagle po spacerze lub kąpieli,
czy w domu znajdują się inne zwierzęta.
Przy nawracających zapaleniach informacje o wcześniejszym przebiegu choroby mają szczególne znaczenie.
Badanie otoskopowe
Otoskop umożliwia obejrzenie przewodu słuchowego i – jeśli pozwalają na to warunki – błony bębenkowej.
Lekarz ocenia między innymi ilość wydzieliny, stopień zaczerwienienia i obrzęku oraz obecność ciała obcego lub zmian rozrostowych.
Przy bardzo bolesnym lub znacznie zwężonym przewodzie pełne badanie może być trudne. W wybranych sytuacjach bezpieczne i dokładne obejrzenie oraz oczyszczenie ucha wymaga sedacji lub znieczulenia.
Cytologia ucha
Cytologia jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych przy zapaleniu ucha zewnętrznego. Materiał pobrany z przewodu słuchowego ogląda się pod mikroskopem.
Badanie może pomóc ocenić:
obecność drożdżaków,
obecność i rodzaj bakterii,
nasilenie procesu zapalnego,
zmiany w składzie mikroflory podczas leczenia.
Wynik pomaga dobrać sposób postępowania i umożliwia później ocenę, czy leczenie rzeczywiście doprowadziło do ustąpienia infekcji.
Posiew i antybiogram
Posiew bakteriologiczny nie jest konieczny w każdym zapaleniu ucha. Lekarz może go rozważyć między innymi przy ciężkich, przewlekłych lub nawracających infekcjach, podejrzeniu bakterii o zwiększonej oporności albo braku odpowiedzi na dotychczasowe leczenie.
Pozwala on określić, jakie bakterie znajdują się w pobranym materiale i na jakie leki są wrażliwe.
Diagnostyka ucha środkowego i wewnętrznego
Jeżeli objawy wskazują, że proces może obejmować głębsze struktury, konieczne może być rozszerzenie diagnostyki.
W zależności od przypadku stosuje się m.in. dokładne badanie otoskopowe, diagnostykę obrazową, w tym tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny, oraz pobranie materiału bezpośrednio z ucha środkowego.
Nie istnieje jeden uniwersalny preparat odpowiedni dla każdego zwierzęcia z chorym uchem. Sposób leczenia zależy od rozpoznanej przyczyny, wyników cytologii, stanu błony bębenkowej, stopnia zapalenia i tego, czy choroba obejmuje wyłącznie ucho zewnętrzne.
Oczyszczanie przewodu słuchowego
Nadmiar wydzieliny może utrudniać działanie leków stosowanych miejscowo. W zależności od stanu ucha lekarz może więc zalecić jego oczyszczenie odpowiednio dobranym preparatem.
Nie każde bolesne i mocno zmienione zapalnie ucho powinno być jednak intensywnie czyszczone w domu. Preparat i częstotliwość pielęgnacji powinny zostać dostosowane do konkretnego pacjenta, szczególnie gdy nie wiadomo, czy błona bębenkowa jest nieuszkodzona.
Leczenie miejscowe
W leczeniu zapalenia ucha zewnętrznego często wykorzystuje się preparaty aplikowane bezpośrednio do przewodu słuchowego.
W zależności od rozpoznania mogą zawierać substancje:
przeciwbakteryjne,
przeciwgrzybicze,
przeciwzapalne,
przeciwpasożytnicze.
Dobór preparatu powinien wynikać z badania zwierzęcia, oceny błony bębenkowej i – gdy jest wskazana – cytologii. Niektóre substancje mogą być nieodpowiednie w przypadku uszkodzenia błony bębenkowej, dlatego stosowanie przypadkowych kropli do uszu nie jest bezpiecznym rozwiązaniem.
Kontrola bólu i stanu zapalnego
Choroby uszu bywają bolesne. Silny stan zapalny dodatkowo powoduje obrzęk przewodu słuchowego, przez co jego badanie i leczenie mogą być utrudnione.
Lekarz może więc uwzględnić w postępowaniu również leczenie przeciwzapalne lub przeciwbólowe odpowiednie dla danego zwierzęcia.
Leczenie przyczyny pierwotnej
Jeżeli problem wynika z alergii, obecności pasożytów, ciała obcego czy choroby skóry, leczenie samej wtórnej infekcji zwykle nie wystarcza.
Przy nawracających zapaleniach uszu jednym z najważniejszych elementów postępowania jest właśnie znalezienie i kontrolowanie pierwotnego problemu.
Kontrole po rozpoczęciu leczenia
Ustąpienie zapachu czy zmniejszenie ilości wydzieliny nie zawsze oznacza całkowite zakończenie infekcji. Dlatego lekarz może zalecić badanie kontrolne i ponowną cytologię.
W ostrych przypadkach leczenie może trwać kilka tygodni, a przewlekłe choroby uszu mogą wymagać znacznie dłuższego postępowania i kontroli przyczyny nawrotów.
Nie należy samodzielnie skracać terapii ani zmieniać częstotliwości stosowania leków bez konsultacji z lekarzem weterynarii.
Nie wszystkie problemy z uchem mają taki sam stopień pilności. Niektóre objawy mogą jednak wskazywać na zajęcie ucha środkowego lub wewnętrznego.
Szybkiej konsultacji wymagają szczególnie:
nagłe zaburzenia równowagi,
przechylenie głowy na jedną stronę,
chodzenie po okręgu,
oczopląs, czyli mimowolne ruchy gałek ocznych,
trudności ze wstawaniem lub chodzeniem,
osłabienie lub porażenie mięśni części twarzy,
silny ból,
krwawienie z przewodu słuchowego,
gwałtowne objawy po spacerze sugerujące ciało obce.
Zapalenie ucha wewnętrznego może wpływać na układ odpowiedzialny za utrzymanie równowagi, dlatego objawy neurologiczne związane z problemem usznym nie powinny być obserwowane przez kilka dni bez konsultacji.
Profilaktyka nie polega na jak najczęstszym czyszczeniu uszu. Najważniejsze jest dopasowanie pielęgnacji do potrzeb konkretnego zwierzęcia i kontrolowanie chorób, które zwiększają ryzyko zapalenia.
W praktyce warto:
regularnie oglądać uszy zwierzęcia,
reagować na zmianę zapachu, koloru skóry lub ilości wydzieliny,
kontrolować wcześniej rozpoznane alergie i choroby dermatologiczne,
stosować preparaty pielęgnacyjne tylko zgodnie z zaleceniami,
obserwować uszy po kąpieli i pływaniu,
nie rozpoczynać ponownie starego leczenia przy każdym nawrocie bez badania,
zgłaszać się na zalecone wizyty kontrolne.
Szczególnej uwagi wymagają zwierzęta, u których choroby uszu nawracają. Kolejne epizody mogą oznaczać, że podstawowa przyczyna stanu zapalnego nadal nie została odpowiednio rozpoznana lub kontrolowana.
Najczęstsze objawy to potrząsanie głową, drapanie ucha, zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach, wydzielina i bolesność. Rozpoznanie przyczyny wymaga jednak badania weterynaryjnego, często wraz z otoskopią i cytologią.
Nie należy zakładać, że zapalenie ucha ustąpi samoistnie. Nieleczony stan zapalny może się pogłębiać lub nawracać, dlatego przy bólu, świądzie, wydzielinie albo nieprzyjemnym zapachu warto skonsultować psa z lekarzem weterynarii.
Pies może potrząsać głową z powodu świądu, bólu, zapalenia, nadmiaru wydzieliny lub ciała obcego. Jeśli objaw pojawił się nagle albo jest intensywny, wskazane jest zbadanie przewodu słuchowego.
Brązowa wydzielina może być związana z woskowiną, stanem zapalnym, drożdżakami, bakteriami lub pasożytami. Sam kolor nie wystarcza do rozpoznania, dlatego przy dodatkowym świądzie, bólu lub zapachu warto wykonać badanie ucha.
Świerzbowiec uszny może powodować silne drapanie, potrząsanie głową oraz ciemną, ziarnistą wydzielinę. Podobne objawy występują jednak również przy innych chorobach, dlatego rozpoznanie powinno zostać potwierdzone badaniem.
Do pielęgnacji należy używać preparatu przeznaczonego dla zwierząt i dopasowanego do stanu ucha. Przy zapaleniu lub nawracających problemach sposób czyszczenia najlepiej ustalić z lekarzem weterynarii. Nie należy wkładać patyczków głęboko do przewodu słuchowego.
Czas leczenia zależy od przyczyny i zaawansowania choroby. Ostre przypadki mogą wymagać kilku tygodni postępowania, natomiast przewlekłe i nawracające choroby uszu mogą wymagać dłuższej terapii oraz leczenia przyczyny pierwotnej.
Nie powinno się samodzielnie stosować preparatu pozostałego po wcześniejszym leczeniu. Nowy epizod może mieć inną przyczynę, a część leków nie powinna być stosowana przy uszkodzeniu błony bębenkowej. Przed rozpoczęciem leczenia warto zbadać ucho.
zapalenie ucha środkowego – często związane z przewlekłymi problemami w uchu zewnętrznym,
